Strona główna - Miesięcznik Znak

Szukaj

Ilustracja. Uśmiechnięty mężczyzna (Piotr Oczko) na niebiesko-beżowym tle. Jest ubrany w czarną koszulę. Ma lekki zarost.

Dobre życie

Skóra i sekretera. Pożegnanie Piotra Oczki

Michał Jędrzejek

Nie znałem nigdy osoby, która o sztuce opowiadałaby z podobnym zaangażowaniem, która żyłaby z nią na co dzień. Powiedziałem mu, że napiszę o nim wspomnienie. „Tylko bez patosu, z jakimś humorem”. Nie wiem, czy mi się to udało. Mam nadzieję jednak, że doceniłby moją szczerość

Polecane na dziś

Czy AI może robić dobrą sztukę? Fotoreportaż — ilustracja

Fotoreportaż

Czy AI może robić dobrą sztukę? Fotoreportaż

Holly Herndon i Mat Dryhurst

To, że sztuka może powstawać przy pomocy narzędzi AI, jeszcze jakiś czas temu brzmiało jak stwierdzenie co najmniej śmiałe. Dziś, gdy sztuczna inteligencja rozwija się w zawrotnym tempie, coraz częściej…

Redakcja poleca | Książki o PRL-u — ilustracja

Redakcja poleca | Książki o PRL-u

Redakcja

Formalny koniec PRL-u nie sprawił, że zniknął on z horyzontu na dobre. Wciąż jest obecny w sztuce, mentalności i historiach naszych rodzin. Do tego okresu szczególnie chętnie wracają literaci, którzy…

Dzieci też rozumieją sztukę — ilustracja

Dzieci też rozumieją sztukę

Katarzyna Witt

Ze spotkań ze sztuką dzieci i dorośli wynoszą rzeczy subtelne, trudne do uchwycenia i nieprzewidywalne. Ktoś poczuje dumę, że zrobił coś samodzielnie, ktoś inny znajdzie pociechę w wyobrażonym świecie. Czy…

Kolażowa ilustracja. sterta notatek: kartki z zeszytu, zapisane fragmenty kartek na pomarańczowym tle. Po prawej stronie stoi wyklejany ludzik z ołówkiem w dłoni.

Kultura i Sztuka

Jak zbudowane są najlepsze opowieści?

Paweł Goźliński

Prędzej czy później podniesiesz głowę znad tekstu i zadasz sobie paniczne pytanie: gdzie jestem, dokąd właściwie zmierzam, czy się nie pogubiłam? Dobrze jest wtedy mieć pod ręką kilka solidnych narzędzi…

Fotografia. Po lewej stronie stoi starsza kobieta w czerwonej koszulce. Po jej lewej mężczyzna w zielonym swetrze. Oboje trzymają własnoręcznie robione ozdoby chinkowe.

Kultura i Sztuka

Sztuka do dotykania

Hanna Zonik, Tomasz Szymański

W sztuce w przestrzeni publicznej zachwyca mnie to, że w zetknięciu z nią nic nie musisz. Nie musisz się jej obawiać, nie musisz jej kontemplować. Tylko możesz wziąć paletki do…

Kobieta ubrana w utkaną z białej nici sukienkę

Haft powraca na salony

Karolina Sulej

Pająk, któremu zniszczy się sieć, nie wpada w gniew – po prostu zaczyna cierpliwie budować ją na nowo. Reperuje. Tak można postrzegać tkaczki, ale i kobiety w ogóle – jako…

Zniszczenia w mieście Gaza po wycofaniu się armii izraelskiej, październik 2025 r.

Globalne wyzwania

Gaza, czyli architektura w służbie ludobójstwa

Eyal Weizman

Obraz luksusowych wysokościowców wyrastających ponad masowymi mogiłami oddaje logikę ludobójstwa w XXI w. Wymazanie śladów palestyńskiego życia w Gazie może zostać osiągnięte, paradoksalnie, za pomocą architektury

Cosplayer w stroju wiedźmina Geralta. W tle stacja metra.

Kultura i Sztuka

Jak gry komputerowe stały się narodowym soft power?

Michał R. Wiśniewski

Gdy miałem 10 lat, gry komputerowe zdawały się nie mieć narodowości, wszystko było „amerykańskie”. Dziś o globalny rynek z sukcesami walczą studia z Polski, Czech i Estonii. Jak peryferia opowiadają…

W najnowszym numerze

Literatura

Kamienica. Opowiadanie Marii Banout

Tyle razem spacerowaliśmy, tyle podróżowaliśmy. Ciągle byliśmy w ruchu. A teraz tkwiła tutaj, zupełnie sama, już prawie miesiąc. Jakimś cudem…

Kamienica. Opowiadanie Marii Banout — ilustracja — Ilustracja: Ania Piwnica

Pele-mele

Pele-mele | Odpowiadają: muzycy Zuta i Maks Mikulscy

Zuzanna i Maksymilian Mikulscy

„Znakowe” pele-mele stworzyliśmy, by zaczerpnąć od ciekawych ludzi inspiracji: jak pracować, co czytać, na co zwracać w życiu…

Literatura

Ucałować wieczność z przyczajki. Bonowicz czyta wiersz Justyny Kulikowskiej

Wojciech Bonowicz

Zobacz wszystkie artykuły

Felietoniści

Odzyskać wiarę w podróż Przede wszystkim jednak okres spędzony w Indiach upłynął pod znakiem doświadczenia uprzywilejowania białego Europejczyka. Przed dusznym powietrzem chroniły klimatyzowane biuro i hotel. Dzieci na ulicy prosiły o zdjęcie. Wszystko dookoła było niezwykle tanie. Ta nierówność wywoływała dyskomfort.

Szczeliny | Dziennikarstwo staje się hobby dla dzieci bogatych rodziców Gdy widzę, jak córka Elona Muska występuje w filmikach szydzących ze sztucznej inteligencji, mam poczucie, że jest w nas wszystkich wielki potencjał oporu

Okruszki | Odnaleźć piękno To sztuka sprawiła, że wróciłam do zainteresowania matematyką. Zerwij kwiat kosmosu, policz jego płatki, a potem spójrz na niego od dołu, od strony łodyżki. Albo zobacz, jak zbudowana jest muszla. Zrozumiesz wtedy, o czym piszę

Dźwięki świata | O piątej rano w Bogocie Sprzedawca wkładał długie łodygi między dwa obracające się walce, maszyna miażdżyła je, a bladozielony sok spływał do stojącego niżej naczynia. Tak powstawał bardzo popularny w Kolumbii napój guarapo, który według lokalsów stawia na nogi nie gorzej niż…

Czas przyszły niedokonany Howard Ratner jest postacią skrajną – groteskową, drażniącą, niemal nie do zniesienia – a jednak w jego gorączce rozpoznajemy coś własnego. Nowe powiadomienie, kolejny odcinek, jeszcze jedno odświeżenie ekranu, a życie wreszcie nabierze ostrości

Bogusław Kierc | Moi, mistrzowie Bogusław Kierc Bramki Tak umawiam się z tobą, żeby nie naruszać porządku dnia wiecznego tam, gdzie teraz jesteś; choć usilnie do ciebie wyrywa się dusza, nie potrafi, niemrawa, przedostać się przez te niewidzialne zasieki i bezdenne rowy,…

Pielęgnowanie prywatności Publikowanie na Facebooku nigdy za bardzo mnie nie wciągnęło: od czasu do czasu zmieniałam zdjęcie profilowe, czasem dzieliłam się piosenkami, udostępniałam treści związane z pracą.

Po co nam sztuka? „Wiesz, Michał, wiek odbiera wiele rzeczy – nie mogę daleko podróżować, nie mogę chodzić po górach. Jestem jednak bardzo szczęśliwa, że nauczono mnie kiedyś, jak kochać sztukę. Tego starość mi nie odbierze”

Polowanie na idee | Tatomaxxing Bycie tatą nie sprowadza się wyłącznie do opieki nad dziećmi. Jest realizacją agendy optymalizacji: mam maksymalizować opiekuńczość w celu zapewnienia antyseptycznych, bezpiecznych warunków wychowania, ale też by cieszyć się społecznym uznaniem. „Patrz, jakie ma fajne…

Odzyskać wiarę w podróż Przede wszystkim jednak okres spędzony w Indiach upłynął pod znakiem doświadczenia uprzywilejowania białego Europejczyka. Przed dusznym powietrzem chroniły klimatyzowane biuro i hotel. Dzieci na ulicy prosiły o zdjęcie. Wszystko dookoła było niezwykle tanie. Ta nierówność wywoływała dyskomfort.

Szczeliny | Dziennikarstwo staje się hobby dla dzieci bogatych rodziców Gdy widzę, jak córka Elona Muska występuje w filmikach szydzących ze sztucznej inteligencji, mam poczucie, że jest w nas wszystkich wielki potencjał oporu

Okruszki | Odnaleźć piękno To sztuka sprawiła, że wróciłam do zainteresowania matematyką. Zerwij kwiat kosmosu, policz jego płatki, a potem spójrz na niego od dołu, od strony łodyżki. Albo zobacz, jak zbudowana jest muszla. Zrozumiesz wtedy, o czym piszę

Dźwięki świata | O piątej rano w Bogocie Sprzedawca wkładał długie łodygi między dwa obracające się walce, maszyna miażdżyła je, a bladozielony sok spływał do stojącego niżej naczynia. Tak powstawał bardzo popularny w Kolumbii napój guarapo, który według lokalsów stawia na nogi nie gorzej niż…

Czas przyszły niedokonany Howard Ratner jest postacią skrajną – groteskową, drażniącą, niemal nie do zniesienia – a jednak w jego gorączce rozpoznajemy coś własnego. Nowe powiadomienie, kolejny odcinek, jeszcze jedno odświeżenie ekranu, a życie wreszcie nabierze ostrości

Bogusław Kierc | Moi, mistrzowie Bogusław Kierc Bramki Tak umawiam się z tobą, żeby nie naruszać porządku dnia wiecznego tam, gdzie teraz jesteś; choć usilnie do ciebie wyrywa się dusza, nie potrafi, niemrawa, przedostać się przez te niewidzialne zasieki i bezdenne rowy,…

Pielęgnowanie prywatności Publikowanie na Facebooku nigdy za bardzo mnie nie wciągnęło: od czasu do czasu zmieniałam zdjęcie profilowe, czasem dzieliłam się piosenkami, udostępniałam treści związane z pracą.

Po co nam sztuka? „Wiesz, Michał, wiek odbiera wiele rzeczy – nie mogę daleko podróżować, nie mogę chodzić po górach. Jestem jednak bardzo szczęśliwa, że nauczono mnie kiedyś, jak kochać sztukę. Tego starość mi nie odbierze”

Polowanie na idee | Tatomaxxing Bycie tatą nie sprowadza się wyłącznie do opieki nad dziećmi. Jest realizacją agendy optymalizacji: mam maksymalizować opiekuńczość w celu zapewnienia antyseptycznych, bezpiecznych warunków wychowania, ale też by cieszyć się społecznym uznaniem. „Patrz, jakie ma fajne…

Kultura i jej twórcy

Kultura i Sztuka

Koji Kamoji: Mama mówiła, żebym nie jechał do Polski

Amelia Sarnowska, Koji Kamoji

Dochodzi południe. Do pracowni wchodzę z peoniami w ręku. Przekraczając próg, w głowie mam fragment przeczytanego kilka godzin wcześniej w pociągu wywiadu. Koji Kamoji przyznał w…

Koji Kamoji: Mama mówiła, żebym nie jechał do Polski — ilustracja — fot. Marek Krzyżanek, Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki

Kolażowa ilustracja. sterta notatek: kartki z zeszytu, zapisane fragmenty kartek na pomarańczowym tle. Po prawej stronie stoi wyklejany ludzik z ołówkiem w dłoni.

Kultura i Sztuka

Jak zbudowane są najlepsze opowieści?

Paweł Goźliński

Prędzej czy później podniesiesz głowę znad tekstu i zadasz sobie paniczne pytanie: gdzie jestem, dokąd właściwie zmierzam, czy się nie pogubiłam? Dobrze jest wtedy mieć pod ręką kilka solidnych narzędzi…

Starsza kobieta i mężczyzna w średnim wieku na tle biało-czarnego muralu

Kultura i Sztuka

Kadry | Z fotobudką przez Francję

Diana Dąbrowska

Dwoje artystów, 90-latkę i 30-latka, połączyło wspólne zainteresowanie ludzką twarzą. Ruszają więc w podróż, aby robić zdjęcia, rozmawiać i na powrót uwierzyć, że spotkanie z drugim człowiekiem może przynieść olśnienie

Cosplayer w stroju wiedźmina Geralta. W tle stacja metra.

Kultura i Sztuka

Jak gry komputerowe stały się narodowym soft power?

Michał R. Wiśniewski

Gdy miałem 10 lat, gry komputerowe zdawały się nie mieć narodowości, wszystko było „amerykańskie”. Dziś o globalny rynek z sukcesami walczą studia z Polski, Czech i Estonii. Jak peryferia opowiadają…

Zobacz wszystkie artykuły

Sekcja rozrywkowa

Rysunki

Odpowiadają: muzycy Zuta i Maks Mikulscy

„Znakowe” pele-mele stworzyliśmy, by zaczerpnąć od ciekawych ludzi inspiracji: jak pracować, co czytać, na co zwracać w życiu większą uwagę.

Krzyżówka

Idee i wielcy intelektualiści

Idee

Gaza, czyli architektura w służbie ludobójstwa

Obraz luksusowych wysokościowców wyrastających ponad masowymi mogiłami oddaje logikę ludobójstwa w XXI w. Wymazanie śladów palestyńskiego życia w Gazie może zostać osiągnięte, paradoksalnie, za pomocą architektury

Gaza, czyli architektura w służbie ludobójstwa — ilustracja — fot. Mahmoud Abu Hamda_Anadolu_Getty

Strona główna — ilustracja

Idee

Wielkie żarcie na pokładzie

Tomasz Szerszeń

Czy pisząc o podróży transatlantykiem, można uniknąć pisania o jedzeniu? O rozkoszach podniebienia pasażerów pierwszej klasy i o odwiecznym głodzie marynarzy

Ilustracja. Gęsta zieloną dżungla z wijącą się rzeką i małym wodospadem w tle. Na pierwszym planie znajduje się osoba kucająca nad wodą, sięgająca dłonią do strumienia. Wokół rosną duże liście i drzewa, a wśród roślin widoczne są małe zwierzęta przypominające jaszczurki oraz ptaki

Idee

Dzikość tuż za progiem

Karol Kleczka, Robert Macfarlane

Jeśli możesz, chodź pieszo. Znajdź swoją rzekę. Niemal każde miasto ją ma. Podążaj za nią pieszo przez kilka godzin, prześledź jej drogę do morza. Staniesz się bardziej świadomy, jak żyje…

Fotografia. Uśmiechnięta kobieta (Joanna Wojsiat), odwrócona bokiem do kamery. Ma długie, brązowe włosy i czarną bluzę. W tle widać las i zielone trawy.

Idee

Kąpiel dla mózgu

Martyna Słowik, Joanna Wojsiat

Dzięki byciu w przyrodzie stajemy się bardziej kreatywni, ona sprzyja myśleniu twórczemu, szukaniu rozwiązań. Natura „odświeża” umysł, pozwala nam nabrać dystansu

lasoterapia

Zobacz wszystkie artykuły

Nasze podcasty

Maciej Stuhr i „Lalka”, „Heart Lamp” Banu Mushtaq i Conrad Festival — ilustracja

Maciej Stuhr i „Lalka”, „Heart Lamp” Banu Mushtaq i Conrad Festival

Amelia Sarnowska

Przed premierą

We wrześniu czeka nas podwójna premiera „Lalki”. Czy to wciąż najważniejsza polska powieść?

Słuchaj

Filozofia da ci fach w ręku — ilustracja

Filozofia da ci fach w ręku

Karol Kleczka, Michał Jędrzejek

Polowanie na Idee

Amerykańscy badacze Michael Prinzing i Michael Vazquezprzeanalizowali dane z 30 lat dotyczące ponad pół miliona studentek i studentów – i okazało się, że to właśnie absolwenci filozofii najlepiej ze wszystkich…

Słuchaj

Nowy Gospodinow, 66. Krakowski Festiwal Filmowy i Carrington w Warszawie — ilustracja

Nowy Gospodinow, 66. Krakowski Festiwal Filmowy i Carrington w Warszawie

Amelia Sarnowska

Przed premierą

„Przed premierą” to podcast o kulturze, która dopiero powstaje – i rozmowy o tytułach, o których będzie głośno. Amelia Sarnowska zagląda za kulisy wystaw i teatrów, przysiada się do biurek…

Słuchaj

Jak polubić swoje przyszłe „ja”? — ilustracja

Jak polubić swoje przyszłe „ja”?

Michał Jędrzejek, Karol Kleczka

Polowanie na Idee

Czy powinniśmy często myśleć o przyszłości, czy żyć raczej „tu” i „teraz”? Dlaczego nasze przyszłe „ja” traktujemy jak kogoś obcego? Kim są longtermiści, wpływowi filozofowie przyszłości hołubieni w Dolinie Krzemowej?

Słuchaj

Pulitzer dla „Angel Down”, Salman Rushdie w Łodzi i Bella Tofifest — ilustracja

Pulitzer dla „Angel Down”, Salman Rushdie w Łodzi i Bella Tofifest

Amelia Sarnowska

Przed premierą

Poznaliśmy tegorocznych laureatów Pulitzera. Literackie wyróżnienie otrzymał w tym roku autor powieści grozy. Z badań Nielsena wynika, że horror literacki to dziś najdynamiczniej rozwijający i sprzedający się gatunek w krajach anglosaskich.

Słuchaj

Dlaczego zawsze masz rację?

Karol Kleczka, Michał Jędrzejek

Polowanie na Idee

Czy zmiana zdania jest świadomym aktem woli, czy raczej czymś, na co nie mamy większego wpływu? Czemu fakty nie zmieniają naszych przekonań?

Słuchaj

Amelia Sarnowska

Najsmutniejsze zdanie w literaturze, Rzeki Literatury i „Nikt was tu nie chce”

Amelia Sarnowska

Przed premierą

O czym opowiada „Ciało” i co warto wiedzieć o twórczości Szalaya? Czym są współczesne terytoria i dlaczego warto na nowo pytać dziś o to, co znaczy tożsamość?

Słuchaj

Mateusz Burzyk

Maciek Myśliwiec: Kosmos i przezwyciężanie kryzysów

Mateusz Burzyk

Czterdziestolatek

Czy warto inwestować w sektor technologii kosmicznych? Dlaczego to ważne, by dzieci marzyły o byciu astronautą?

Słuchaj

Zobacz wszystkie podcasty